کارگردانان :Andy WachowskiLana Wachowski

نویسندگان :Andy WachowskiLana Wachowski

بازیگران :Keanu ReevesLaurence FishburneCarrie-Anne Moss

جوایز :

برنده اسکار: بهترین ویرایش فیلم، بهترین جلوه‌های ویژه، بهترین جلوه‌های صوتی، بهترین صدابرداری

خلاصه داستان : در آینده نزدیک، آزادی طلبان به کمک تجهیزات محرمانه خود با نیو که خود یک هکر کامپیوتری است ارتباط برقرار می‌کنند و به او شرح می‌دهند که حقیقتی که او تصور می‌کند یک شبیه‌سازی پیچیده کامپیوتری است به نام «ماتریکس» که توسط نوعی هوش مصنوعی بدخواه طراحی شده‌است. ماتریکس حقیقت را از بشریت مخفی می‌سازد و به آنها اجازه می‌دهد تا یک زندگی متقاعدکننده و شبیه سازی شده در سال ۱۹۹۹ را داشته باشند. در حالی که ماشینها در حال رشد کردن هستند و مردم را درو می‌کنند تا از آنها به عنوان یک منبع انرژی دایمی استفاده کنند. مورفیس، رهبر این آزادی طلبان باور دارد که نیو «شخص یگانه» است که انسان‌ها را به سوی آزادی هدایت کرده و ماشینها را برخواهد انداخت. به اضافه نیو٬ ترینیتی و مورفیس در مقابل بنده سازی انسان‌ها توسط ماشینها می‌جنگند، درحالی که نیو کم کم شروع به پذیرفتن نقش خود را به عنوان «شخص یگانه» می‌کند..

www.naghdefarsi.com/images/stories/rooz/12/logo-trans.png

[nextpage title=” نقد و بررسی فیلم The Matrix ( ماتریکس ) تاد مک کارتی (نقد فارسی)”]

۲- نقد و بررسی فیلم

The Matrix ( ماتریکس )

تاد مک کارتی

جلوه های ویژه ۱۰، فیلمنامه صفر! فیلمی بسیار جذاب و پیچیده، با ابر انسانهایی میتوانند خود را غیب کنند و به شکلهای مختلف دربیاورند. بی تردید ماتریکس را میتوان تحولی در هنرهای تصویری و فیلمهای علمی تخیلی دانست؛ بطوریکه تریلر پیش از اکرانش هوش از سر بسیاری به خصوص نوجوانان برد. از سویی دیگر فیلم با زبانی گیج کننده و تقریباً بی سر و ته ، مفاهیم فلسفی و باورهای مذهبی ای به چالش میکشد که میتواند برای جوانان و علاقه مندان به این گونه مباحثب سیار جالب باشد. در مجموع میتوان گفت کمپانی برادران وارنر معجونی از مفاهیم بالا را در بسته ای شکیل و سرگرم کننده به بازار عرضه کرده است. معجونی که البته با استقبال زیادی هم روبرو شد.

فیلم با بودجه ۶۰ میلیون دلار توسط Andy  و Larry Wachowski به عنوان نویسنده و کارگردان در استرالیا ساخته شد. برادرانی که تا قبل از این تنها یک فیلم جنایی بنام Bound را در کارنامه داشتند، با ایده ای منحصر بفرد پروژه ای را کلید زدند که به غیر از دنبالهای ماتریکس، تعدادی بازیهای رایانه ای و داستانهای مصور را نیز شامل میشود. طبق آنچه خودشان گفته اند ماتریکس حاصل پنج سال کار مداوم است ولی بنا به شواهد این مدت بیشتر صرف طرح کردن ایده های نا متجانس در کار شده است تا چیدمان مطلوب آنها در کنار یکدیگر و سر و سامان دادنشان. ایده هایی که از عقاید و باورهای مسیحیت گرفته تا فلسفه هایی دست و پا شکسته از مشرق زمین، ارجاعاتی به Lewis Carroll (نویسنده آلیس در سرزمین عجایب)، پیشگویی هایی گیج کننده و نامفهوم، وجود دو جهان متفاوت در آن واحد، بچه هایی در محفظه هایی ویژه رشد میکنند، تونل زمان، موجوداتی که قابلیت زنده شدن بعد از مرگ را دارند و مهمتر از همه ظهور انسان برگزیده، همه را شامل میشود.

بعد از سکانس فوق العاده ابتدایی فیلم که در آن زنی جوان بنام Trinity (با بازی Carrie-Anne Moss) با مخلوطی از حرکات کونگ فو و ژیمناستیک تعدادی مامور ویژه را از پا در می آورد، فیلم هکر کامپیوتری جوانی (با بازی Keanu Reeves) را معرفی میکند که بعداً توسط Trinity پیش مردی عجیب بنام Morpheus (با بازی Laurence Fishburne) برده میشود.  رهبری گروهی ایدولوژیک و تروریست که اعتقاد دارد این مرد جوان تنها کسی است که میتواند در برابر نیروهای پیشرفته و شیطان صفتی که در سال ۱۹۹۹ بشر را اسیر خود کرده اند بایستند و آنها را نجات دهد.

ولی مرفیوس خود متعلق به عالمی دیگر است که ۲۰۰۰ سال در آینده قرار دارد و همراه با گروهی از پیروانش، با وسیله ای پیشرفته همانند زیردریایی ناتیلوس به این دوران آمده اند. مرد جوان موافقت میکنند تا طی مراحلی ویژه و چندش آوری، بدن طبیعی اش از غلاف مخصوصی که در آن قرار دارد خارج و به زیر دریایی آورده شود. او که حالا نامش Neu است در پشت سرش پریزی دارد که از طریق آن میتوان اطلاعات و مهارتهای بسیاری را در مغرش بارگذاری کرد و در آن واحد راهی ارتباطی است که او را به جهانی که قبلاً در آن زندگی میکرده متصل میکند.

حال Neu  ی که وارد دنیایی جدید شده، آماده مبارزه با نیروهای شیطانی است که جهان را به وضعیتی در آورده اند که در سال ۱۹۹۹ دیده میشود. طبق آنچه در فیلم گفته میشود، بنظر میرسد در اوایل قرن بیست و یکم جنگی فراگیر میان انسانها و ماشینهای پیشرفته اتفاق میافتد که حاصل آن پیروزی هوش مصنوعی و رباتهاست. در حال حاضر شهر زیر زمینی Zion آخرین سنگر انسانها که منتظرفردی برگزیده هستند تا نیروی به نام ماتریکس را که توسط کامپیوتری انسان نما کنترل میشود را نابود کند. نیرویی که دنیایی مجازیی را خلق کرده است که انرژی اش از بدن انسانها تامین میشود. این دنیای جدید توسط مردانی با عینکهای آفتابی سیاه رنگ به رهبری Smith (با بازی Hugo Weaving) اداره میشود.

http://naghdefarsi.com/images/stories/rooz/naghd/The-Matrix/the-matrix-1.jpgبا وجود اینکه یک ساعت از فیلم صرف توضیح ماجراهای  بالا میشود، میتوان گفت که تمام فیلمنامه نیز به نوعی  به همین مفهوم میپردازد. مرفیوس که دائماً دانش و آگاهی از وی تراوش میکند، مدام سخنان نغز میگوید. اطلاعاتی که تماشاگر و حتی Neu آنها را دنبال میکنند، تا شاید راه حلی برای درک گره کور موقعیتی که برایشان در ابتدا به طور نامفهوم توضیح داده شده، پیدا کنند. معمایی که تا آخر فیلم هم برایشان حل نشده و علامت سوالی بالای سرشان باقی میماند.

متاسفانه این موضوع باعث میشود تا فیلم در پیشبرد خط روایی ناکام بماند. داستانهایی فرعی اضافه شده است که بنظر میرسد تنها هدفشان فراهم آوردن محیطی برای ارائه جلوه های ویژه و کشاندن مردم به گیشه باشد. در نتیجه این جلوه ها با وجود اینکه برای تماشاگر فیلمهای علمی تخیلی کاملاً نوآورانه و بیش از حد تصور است، ولی هیچ گونه نقشی در روند اصلی داستان ندارند.

اما همین جلوه های ویژه بزرگترین نقطه قوت ماتریکس است. تغییر فرم افراد، اشیا و فضاها بسیار حرفه ای و خلاقانه میباشد. استفاده از تکنیک جالب معلق کردن بدلکاران بوسیله طناب و همچنین حضور Yuen Wo به عنوان مربی کنگ فو در صحنه های مبارزه با عث شده از سطح هنرهای رزمی در فیلم بالاتر از نمونه های قبلی هالیوودی باشد. علاوه بر این استفاده فیلمسازان از تکنیکی نوآورانه که نامش را Bullet time photography  گذاشته اند، در کنار گرافیک کامپیوتری صحنه هایی را خلق کرده است که در آن میتوان سرعت و جهت حرکت افراد و اشیا را تغییر داد. چیزی شبیه آنچه در انیمیشن های ژاپنی دیده میشود. شخصیتها میتوانند چند متر به آسمان پریده، چند تا لگد بزنند و در همین حالت متوقف شوند. آنگاه این حالتشان از زوایای مختلف به تصویر کشیده میشود. سپس به آرامی پایین می آیند. و همه اینها به صورت کاملاً باور پذیر اجرا میشود.

کاملاً مشخص است که برادران Wachowskis و سینماتوگرافر کار Bill Pope توجه ویژه ای به جلوه های بصری داشته اند. جلوه های ویژه ای که اولین بار در سطحی پایین تر در فیلم قبلیشان Bound انجام داده بودند. طراحی تصاویر آسمانهای خراشهای بلند، مشکی و براق شهر نیز حاصل صحنه پردازی فوق العاده Own Paterson است که تصویری هرسناک از لوکیشن فیلمبرداری یعنی سیدنی، در مقابل چشم تماشاگران قرار داده است.
سرپرست جلوه های ویژه John Gaeta، طراح لباس Kym Barrett ، تیم بدلکاران و همه کسانی که در پشت دوربین باعث شده اند که فیلم از لحاظ بصری در سطح بالایی قرار گیرد. موسیقی  ارکسترال Don Davis نیز در کنار مجموعه ای از قطعات راک Marilyn Manson, Ministry, Prodigy, Rage Against the Machine اثر گذاری سکانسهای مختلف فیلم بخصوص مبارزات را بر تماشاگر را بیشتر میکند.


Kiano Reeveبا آن شخصیت جدی خونسرد اش توانسته حرکات فیزیکی Neu را بخوبی از کار درآورد.  اما در کل، نمیتوان گفت که فراتر از فیلمهای قبلی اش ظاهر شده است. Fishburne توانسته تصویر خوبی از فردی مدیر و باهوش ارائه کند، هرچند با جلو رفتن داستان بازی اش ضعیفتر میشود. در مورد بقیه بازیگران هم بخاطر اینکه بیشتر بازیشان فیزیکی و مبارزه ای است، نمیتوان نظر خاصی داد.  ولی در این میان هنرنمایی Gloria Foster در نقش Oracle، بخصوص در صحنه ای که به Neu میگوید که انسان برگزیده است، قابل تقدیر میباشد.
منبع : نقد فارسی
مترجم: بهروز آقاخانیان

The Matrix ( ماتریکس )

 


پوریا صادقی

 

در همین اول اعلام کنم ، من کاملا با نقد بالا مخالف هستم ، در زیر دلایل آن را بیان می کنم و به هیچ وجه اینکه فیلم ماتریکس را فیلمی بدون فیلمنامه که با درهم ریختن اعتقادات و مسائل روز بشر سعی در پیش بردن داستان خود دارد نمی دانم ، و پیشنهاد میکنم با خواندن این نقد سریعا در مورد فیلم تصمیم نگیرید .

مقدمه : سال ۱۹۹۹ ، شرکت برادران وارنر ، فیلمی به کارگردانی تهیه کنندگی برادران واچفسکی را به روی پرده برد . فیلمی با موضوعی نامتعارف و صد البته عواملی فوق العاده از جمله جلوه های ویژه که در سال ۲۰۰۰ نامزد و برنده چهار اسکار بهترین ادیت فیلم ، بهترین جلوه های ویژه ، بهترین ادیت صدا و صد البته بهترین موسیقی متن شد . در آن زمان ماتریکس در ذهنیت جهانی حفره ای ایجاد کرد به نام بی اعتمادی ، حفره ای که کاملا با اعتماد می توان گفت هدف اصلی فیلم بود ، حفره ای که باید ایجاد می شد و کمبودی بزرگ در بشر امروزی بود ولی به نظر من حفره آنچنان که باید باز نشد ، نه اینکه ضعف فیلم بود بلکه این مسئله از ضعف و عدم آگاهی مردم جهان سرچشمه می گرفت . بعضی فیلم ماتریکس را به دلیل تخیلی بودنش رد می کنند ، بعضی ها این را قبول کرده اند ولی فقط به خاطر همان ویژگی ، تخیل ، ولی بعضی آگاهتر آنرا به خاطر درون مایه اش قبول کرده اند ، که بازهم در گروه آخر چند گروهی وجود دارد ، تعدادی از این گروه هنوز به منظور اصلی ماتریکس حتی نزدیک هم نشده اند . در اینجا لازم است به گروهی دیگر هم اشاره کنم ، گروهی که شخصا آنها را احمقانی کامل می دانم ، منظورم این نیست که نمی فهمند ، منظورم این است که میفهمند ولی هزاران حرف بیجهت را بار این فیلم ها می کنند و در آن حد عقل و فکر ندارند که چنین فیلمی ، زندگیشان را عوض می کند  ، دوستان زندگی ای را می گویم که خودم از روزی که حقیقت آنرا درک کرده ام ، لحظه ای آرامش فکر ندارم ، شاید آرامشم را از من گرفته باشد ولی به زندگیم هدفی والا بخشیده است . کسانی که سریعا با نمادگذاری های خویش سعی در نابودی این فیلم ها دارند بدانید به یک دلیل سراغ چنین کاری می روند ، که با بد کردن دیگری خود را خوب جلوه دهند و این افراد از گفتن واقعیت بسیار هراس دارند ، یک مثال ساده ، این چند وقته بحث فراماسون باب دهان شده ، ولی به یک نکته توجه کنید ، فقط در مورد نمادگذاری ها حرف زده می شود ، در مورد چرای آنها جوابی داده نمی شود و اینکه فقط نمادگذاری ها نشان داده شده و هزاران امور دیگر که بسیار وحشتناک ترند به شما نشان داده نمی شود ، هدف آگاه کردن شما نیست ، هدف خوب نشان داد خود با بد جلوه دادن دیگری است ، نمی گویم طرف دیگر خوب است ولی ….. بهتر است به تحلیل فیلم ماتریکس که من آنرا بهترین فیلم تاریخ سینما می دانم بپردازیم ، انشاالله در آینده در مقاله ای مفصلا به بحث های پیرامون فیلم هم می پردازیم ولی الان وقت تحلیل فیلم  است .نکته ای دیگر قبل از تحلیل ، سه گانه ماتریکس از لحاظ داستانی و از گفته های کارگردانان فیلم کامل کننده هم هستند ، من هم این مسئله را قبول دارم از لحاظ ماتریکسی من سه فیلم را به یک اندازه می بینم ، از لحاظ عمق مفاهیم اجتماعی هم من آنها را در یک سطح میبینم ، هر سه فیلم به سوی یک هدف ، آگاهی می روند ولی بنظرم مقدمه سه گانه یعنی قسمت اول عمقی تر به ماجرا پرداخته بود ، در اینجا به فقط به تحلیل قسمت اول این فیلم می پردازم ، نه اینکه دو سری دیگر را ضعیف بدانم ، به این دلیل که تحلیل سه فیلم به این آسانی ها نخواهد بود و نیاز به هزاران خط دارد ، برای همین و برای اینکه حق مطلب را ادا کرده باشم به تحلیل مقدمه می پردازم و سعی می کنم هرچه خلاصه تر و کامل تر آنرا به شما تقدیم کنم ، تا شاید بتوانم آگاهی ابتدایی را ایجاد کرده ، جرقه ای کوچک ایجاد کنم برای گام هایی بزرگ تر در راه آگاه تر کردن .

“جهان تغییر کرده است ، من آنرا در آبها حس می کنم ، من آنرا در زمین احساس می کنم ، بویش را در هوا استشمام می کنم”
(فیلم ارباب حلقه ها )

میدونم که اونجایی ، دیگه می تونم احساست کنم ، میدونم که ترسیدی ، تو از ما میترسی ، تو از تغییر می ترسی ، من از آینده خبر ندارم ، من نیومدم بهت بگم که این ماجرا چطوری قراره تموم بشه ، من اومدم که بگم چطوری میخواد شروع بشه ، میخوام این گوشی رو بگذارم و بعد به مردم چیزهایی رو نشون بدم که تو نمی خوای ببینن ، من دنیای بدون تو رو نشونشون میدم ، دنیایی بدون قوانین ، بدون نظارت ، بدون مرز و محدودیت ، دنیایی که در اون ، همه چیز ممکنه .

بخش اول : جهان امروز


مورفیس باور داره که اون برگزیده است ( برگزیده خواهد آمد) ، تو چطور ؟  مهم نیست من به چی باور دارم . تو هم باور نداری ، نه ؟
اتفاق بزرگ پیش بینی شده ، آیا اتفاق خواهد افتاد ؟ تو به آن باور داری مهم نیست من به چی باور دارم ولی خود را برای آن آماده خواهم کرد ، جهان همیشه زیر ابرهای تاریک غفلت باقی نخواهد ماند .

تلفن کنترل می شود ، دنیا کنترل می شود ، مطمئنی که این خط کنترل نمیشه ؟ آره معلومه که مطمئنم ، از کجا ؟ از کجا اینگونه در مورد اطراف خود مطمئن هستید ؟ از کجا مطمئن هستید که جهانی که در آن زندگی می کنید همانیست که می بینید ، از کجا به عقایدتان در مورد نظم این جهان مطمئنید ؟ از کجا ؟

موسیقی فوق العاده ای که شک و تردید را در رگ هایتان به راه می اندازد شنیده می شود ، مطمئنی که این خط کنترل نمیشه ؟ آره معلومه که مطمئنم ، پلیس ، دست ها روی سر !

کمی فکر کنید چقدر در مورد اطراف خود مطمئنید ؟

در چشمانش ترسی وجود ندارد ، آگاه ، ناآگاهان را خوب می شناسد و راحت می تواند به وسیله آگاهی خود آنها را از پای در آورد ، چه کسی این مسئله را خوب می داند ، آگاهی دیگر ، مامور های ماتریکس ، حالا سوال ، آگاهان چه کسانی هستند ، آگاهان کسانی هستند که فرستاده شده اند ، برای چه ؟ به آن هم خواهیم رسید .

” ستوان ” ، ” اوه لعنت ” ، ” ستوان ، به شما دستورات ویژه ای داده شده بود ” ، ” من فقط وظیفه ام رو انجام میدم …” ، ” دستورات فقط برای محافظت از شما بود ” ، ستوان می خندد ، ” فکر کنم خودمون بتونیم از پس یه دختر کوچولو بربیایم “، مامورین ویژه ( یا بهتر است بگویم ممتاز ) بدون توجه به ستوان به طرف اتاقی که در آن ترینتی با ماموران است می روند ، ستوان : ” من دوتا واحد فرستادم ! الان دارند اون رو پایین میارند ! ” ، مامور ممتاز : ” نه ستوان ، اونا الان مردن “

الان پیش خود می گویید ، چه تحلیلی ، فیلنامه را جلوی ما گذاشته و بهش میگه تحلیل ، صبر داشته باشید ، ماتریکس آنقدر عمیق است که حتی نمی توان از جمله ای از آن گذشت ولی من بازهم سعی می کنم آنرا خلاصه کنم و فقط بخش های اصلی آنرا مورد بررسی قرار دهم ، مسئله ای که ماتریکس را برای اشخاصی همانند من خاص می کند ، شروع فوق العاده آن است ، در ۶ دقیقه اول فیلم هدف فیلم برای شما مشخص می شود ، شاید بعضی از حرف هایم کمی گنگ باشند ولی بدانید حقیقتند و شاید بعضی ها به خاطر ندانستن حقیقت آنرا درک نکنند ، ولی نگران نباشید ، به زودی همگان آگاه خواهند شد .

از تحلیل دور نشویم ، سخنانی که بین ستوان و مامور ویژه ماتریکس رد و بدل می شود مسئله ای بزرگ را در بر دارد ، چه بدانید چه ندانید جامعه بشری حال از دو گروه تشکیل شده ، گروهی که به آنها گروه ممتاز می گویند ، و گروهی که به آنها مردم عادی می گویند ، سریعا به طرف حکومت نروید ، آنها هم جز گروه عادی حساب می شوند ، گروهی ممتاز گروهی خاص است که تمام امور به طور کاملا غیر مستقیمی در دستانشان است ، تمام ثروت ها ، البته بازهم گروه سومی وجود دارند که من به آنها آگاهان جامعه می گویم  ، گروهی که به مبارزه با گروه ممتاز( ماتریکس) با آگاه کردن مردم عادی ( مردم زندانی در ماتریکس) برخواسته اند ولی آگاهی به این راحتی ها ممکن نخواهد بود ، در صحبت های مامور و ستوان می بینیم ، ستوان تا حدودی با مامورین آشناست میداند آنها قدرت  تصمیم گیری بالاتری نسبت به ستوان دارند ولی ستوان نمی ترسد ( نترسیدن بدون آگاهی نتیجه ای ندارد ) ستوان دختر را دست کم می گیرد ولی مامورین ( گروه ممتاز ) نه ، چون می دانند که چه قدرتی ( آگاهی ) در دستان گروه آگاه قرار دارد . ستوان نشانی از ناآگاهی عمیق مردم عادی جامعه است و همینطور نشانی از برده بودن نظام دولتی در دستان گروه ممتاز .

جامعه آگاه هم همانند جامعه ممتاز ، دنیای خود را کاملا می شناسد و از اطلاعات خود استفاده درست را می کند ، جامعه عادی بر او هم به این سادگی غلبه نخواهند کرد . چه بخواهید و چه نخواهید ، ما مردم عادی هستیم و آنقدر ناآگاهیم که اگر آگاه شویم ، از شدت ترس زندگیمان به لرزه خواهد افتاد .

لحظه تعقیب و گریز فرا می رسد ، ترینیتی با دیدن ماموران ( جامعه ممتاز ) فرار را می پسندد ، زیرا باقی ماندن او بهتر از جنگ است ، او با قدرت گروه ممتاز آشناست و میداند که برای شکست آنان چیزی بیش از یک جنگ عادی نیاز است ( به این خاطر که گروه ممتاز طی یک سال یا صد سال به این قدرت و آگاهی نرسیده اند ، آنها هزاران سال است که وجود دارند و هزاران چیز را سازماندهی می کنند و آنقدر غلط نوشته اند و پاک کرده اند که دیگر به اشتباه بر نخورند ولی یک مسئله وجود دارد ” پیروزان نهایی ، صالحان خواهند بود” ) ، فیلم برداری و موزیک فوق العاده فیلم به این لحظه ها بسیار کمک می کنند ، ترینیتی و مامور را می بینیم که با سرعت می دوند و پلیس ها ( مردم عادی ) ، حتی به پای آنها هم نمی رسند . اینجا با صحنه ای فوق العاده رو به رو می شویم ، پرش ترینیتی و مامور ویژه از روی سقف و جمله پلیس : این غیر ممکنه ، بازهم یک سوال : چقدر به باورهای خود اطمینان دارید ، این را بدانید بسیاری از این غیر ممکن ها در اطراف شما وجود دارد و شما آنها را نمی بینید که به محض دیدن همین جمله شما خواهد بود ، با عین ناباوری می گوید  :این غیر ممکنه  ، مسئله اینجاست ، ممکن هایی که برای شما تعریف شما بسیار محدود هستند مگر نه خیلی غیرممکنه ها در نگاه ما ، در واقعیت امکان دارند .

ترینیتی به باجه تلفن می رود ، یک دفعه کامیون زباله دور می زند ، مامور ویژه داخل آن است ، آنها در همه جا هستند ، جاهایی که توقعش را ندارید ، جاهایی که در فکرتان نمی گنجد ، این دنیای در حال حاضر دنیای تحت کنترل آنهاست ، آنها همه جا می توانند باشند . این واقعیت است دوستان ، چه بخواهید ، چه نخواهید !

ترینیتی باید پنهان شود ، باید در تاریکی پنهان شود ، ولی در تاریکی هم خطرهایی وجود دارند .

شاید این فکر که نویسنده سعی در القا مطلبی دارد ، الان در ذهن شما بوجود آمده باشه ، من به شما این حق را کاملا  می دهم ، و برای اثبات  قسمت هایی از سخنرانی های جورج چارلین یکی از شخصیت های معروف آمریکایی در زیر آمده که از طریق سایت های مختلف می تونید ویدیو های این سخنرانی ها را نیز بدست آورید ( البته چارلین اعتقاد داشت که خدایی وجود نداره
، که به خاطر مسائلی که میدونم ، نه تنها به چارلین بلکه به خیلی از آمریکایی های دیگه هم داشتن این اعتقاد رو حق میدم ، ولی اصل ماجرا حرفهاش در مورد جامعه ست) .

” احتمالا متوجه شدید که احساس من راجع به اون جنگ ، اونطوری نیست که به من گفته شده و از ما انتظار میره …… ، می فهمید ، من میگم ذهن من اونطوری کار نمی کنه ، من متوجه شدم که کاری که می کنم ، خیلی احمقانست ، بهش میگن فکر کردن ، و من یه آمریکایی خوب نیستم چون دوست دارم خودم نظرم رو شکل بدم ، من اونطوری که بهم گفته میشه حرکت نمی کنم ، متاسفانه بیشتر آمریکایی ها همونطور حرکت می کنند که بهشون دستور داده میشه …. … دارم در مورد مالکان واقعی صحبت می کنم ، مالکان بزرگ ، ثروتمند ، .. بد …. مالکان تجاری ثروتمند و بزرگ که تصمیمات مهم رو کنترل می کنند ، سیاستمداران رو جدی نگیرید ، به اونا ربطی نداره ، … ، شما مالک دارید ، اونا مالک شما ، مالک همه چیز هستند ، مالک همه زمین های مهم …. و اونها تقریبا تمام اخبار و اطلاعاتی که شما می شنوید رو کنترل می کنند ، شما تو مشت اونا هستید ، و سالانه میلیون ها دلار خرج تبلیغات می کنند تا آونچه رو که می خوان به شما تحمیل کنند …. اونا جامعه ای از شهروندانی که بتونند منتقدانه فکر کنند رو نمی خوان، شما می خواین خوب بفهمید ، اما اونا نمی خوان ، برخلاف منافعشونه .. اونا فقط کارگرای مطیع می خوان “
تمامی سخنرانی بالا کاملا و مستقیما از روی سخنرانی آقای چارلین بدون هیچ تغییری بوده ، قبل از اینکه کسی بخواهد شروع به انتقاد کند بگویم که همانند فیلم ماتریکس ، موضوع یک نهاد و یا یک کشور نیست ، موضوع تمامی این بشریت است . امیدورام بعد از همین متن کمی به جستجو بپردازید تا با حقایقی بیشتر رو به رو شوید .

بخش دوم : جامعه امروزی ، مردم به ظاهر در رفاه و در عین حال ناآگاه

به اتاق نیو می رویم ، شخصیت اصلی داستان ، روی صفحه مانیتور چه چیزی در حال جستجو و اسکن است ، اخبار …. اخباری دنیای امروز ، اخباری که با کمک هم به طرف هدفی می روند و برنامه ریزی شده هستند ، هرچقدر هم در آنها جستجو کنید ، همه یک هدف دارند . اخبار همه در مورد مورفیس هستند و ندیده می توان گفت هیچ کدام دیدگاه خوبی نسبت به مورفیس ندارند ، کاملا قابل درک است ، یکی از قدرت های رسانه ، چگونه شخصیتی را تخریب کنیم ، یک مثال ساده ، تا حالا دیدگاه یک آمریکایی در مورد مسلمان ها ، اعراب ، ایرانیان را شنیده اید ؟ به نظر شما از کجا نشات گرفته و چرا ؟

نئو در حال گوش دادن به موسیقی است ، در اطرافش تکنولوژی است ، تکنولوژی زندگی او را هم در بر گرفته یا می توان گفت زندگی او را هم محدود کرده و اوهم زیر کنترل است ، کامپیوتر ، موسیقی که در گوش او خوانده می شود همه و همه نگاه به تاثیرات دارند که چگونه شما را از خیلی چیزها ( مخصوصا خودتان ) دور می کنند .

بازهم اتفاقی غیرممکن ، روی صفحه نمایش کامپیوتر نئو برای او پیام هایی می آید که از کنترل او خارج اند  ، تعجب او به این خاطر است که نمی داند چقدر محدود است و  چه حد از واقعیت و قدرت ها و توانایی ها را نمی بیند .

به شماره درب آپارتمان او دقت کنید ، بعدا به دردتان خواهد خورد .

وابستگی به تکنولوژی ، وابستگی به لذت ، هزاران دلار پول فقط برای تفریح ، خودمان هم می دانیم داریم به کجا می رویم . تو منجی من هستی ، عیسی مسیح خصوصی من ، منجی برای شما به چه معناست ؟ چی ؟ شوخی کردی !! آیا ارزش منجی را می دانی که آنرا به شوخی میگیری !!!! ، چه دیدگاه خامی نسبت به اعتقادات ، یعنی اینقدر اعتقادات بی معنا شده اند ، آیا این مسئله اتفاقی بوده ؟ یا کسانی در آن دست داشته اند ؟ .

تا حالا این حس رو داشتی که ندونی که بیداری یا هنوز داری خواب می بینی ؟ ( مشکل با درک کردن آنچه واقعا حقیقت است )
به نظرم باید خودت رو از پریز بکشی بیرون ( کنار کار کمی هم تفریح لازمه ) ، کار و تفریح ، چه تعریف زیبایی از زندگی !!!
خرگوش سفید ! نئو با دیدن آن سریعا به یاد مطلبی که در صفحه مانیتورش دیده بود می افتد و مهمانی را قبول می کند ، او به چیزی شک دارد ، مسئله ای درست نیست ، او حاضر است برای فهمیدن واقعیت خطر کند .

دوربین و موسیقی وحشیانه صحنه را به نمایش در می آورند ، رقص ، پایکوبی ، س ک س و در آخر به نیو می رسد ، کسی که فهمیده مشکلی در حقیقت وجود دارد ، او دیگر این مسائل تحمیل شده را نمی بیند ، او دیگر توسط تفریحاتی که برای دور کردن او از واقعیت در جامعه رشد کرده اند کور نمی شود ، جامعه ممتاز دیگر نمی تواند با مخفی کاری هایش او را بی چشم نگه دارد ، او بینا شده . در مورد دجال شنیده اید ؟ در مورد تهاجم فرهنگی چطور ؟ فکر کرده اید چیزی مثل تهاجم فرهنگی به همین کوچکی است که تلویزیون به شما می گوید ؟ من کلمه دجال را بیشتر برای آن می پسندم ، نه من خیلی های دیگر و به شما می گویم ، چیزی به نام تهاجم فرهنگی فقط برای شما ایرانیان نیست ! بلکه برای تک تک مردم زمین است ، چه آمریکایی ، چه اسرائیلی ، چه انگلیسی و چه و چه و چه !!! دجال به عرب ها بر میگردد ، اگر شتری زخمی می شد ، آنها بر روی زخمش قیر می ریختند تا هرکس آن شتر را ببیند ، آنرا سالم فرض کند ولی در واقع  شتر در حال نابودی بود ، منظورم را متوجه شدید ؟ شما را کور کرده اند ، سریع به خود نگیرید که من ایرانی را می خواهند کور کنند ! این مقصود برای همه است ، همه دنیا ، حالا چرا ؟ اینجاست که باید خودتان آستینی بالاا بزنید .

سلام نئو – اسم منو از کجا می دونی – من خیلی چیزا در مورد تو می دونم معلوم است که او توقع ندارد کسی نئو را بشناسد ، معلوم است او هنوز دنیای اطراف خود را کامل نشناخته است .

اومدم بگم که تو در خطری ، من اومدم که بهت هشدار بدم ، – چیرو ؟ – اونا مراقب هستند نیو -چه کسانی ؟ ترینیتی دلیل آرامش نداشتن نیو را بیان می کند ! تو دنبال اون می گردی ، منم دنبالش می گشتم ، ولی وقتی پیداش کردم بهم گفت دنبال اون نبودم بلکه دنبال یه جواب بودم اون سوال  ما هدایت میکنه ، حال سوال چیست ؟ ماتریکس چیه ؟ یا می تونم بهتر بگم ” حقیقت چیه ؟ ” ، پاسخ اون بیرونه نیو ، بیرون از این دیوار ها ، بیرون از این رسانه ها ، اون دنبالت می گرده ، پیدات می کنه اگه خودت بخوای .

نئو دوباره دیر از خواب بیدار شده ، او قوانین جامعه اش را نقص کرده ، او شهروند مطیعی نبوده و چندباری به قوانین احترام نگذاشته است ، او از مسیر عادی بودن و مقرراتی بودن خارج شده ، مطمئنا بدون اینکه پرسیده شود چرا با او برخورد خواهد شد .


نیو به حقیقت نزدیک است ، پستی برای او آمده ، یک تلفن ، تلفن سریعا زنگ می خورد ، نمی دونم برای دیدن چیزی که می خوام نشونت بدم آمادگی داری یا نه ، اما متاسفانه وقت زیادی نداریم . آنها به دنبال نئو آمده اند ، ممتازها ، دلیلش بسیار واضح است . نیو با کمک مورفیس کمی از دست آنها فرار می کند ، تا به اتاقی میرسد ، مورفیس از او می خواهد که از لبه ساختمان عبور کند ولی ترس جلوی نیو را می گیرد ، او می بازد ، او ترسید .

بازهم به یکی از قسمت های جذاب داستان می رسیم ، قسمتی که مثالی دیگر از وضع فعلی است . شما یک زندگی دوگانه دارید آقای اندرسون ، در یکی کارمندی بسیار تابع عواملی که اجتماع از شما خواسته هستید ، حتی به صاحبخانتان رد حمل کیسه زباله کمک می کنید ( به جزئیات دقت کنید ، آنها همه چیز را می دانند ، شما تحت کنترلید ) ، و در دیگری ، هکری به نام نئو که تمامی قوانین مربوط به کامپیوتر را شکسته اید ( بازهم دقت کنید ، آنها گناه های نئو را می دانند ، ولی تا حالا به آنها بی محلی می کرده اند چون مشکلی برایشان پیش نمی آورده و به مسیرشان کمک هم می کرده است ) یکی از این زندگی ها آینده ای داره و دیگری نه .

بحث به طرف مورفیس می رود ، آنها این مطلب را ذکر می کنند که مورفیس شما را از حقیقت دور می کند ( یا حقیقتی که آنها می خواهند شما باور داشته باشید ) و از نظر مقامات وی شخص بسیار خطرناکی است . تنها چیزی که از شما می خوایم ، کمک در دستگیری یک تروریسته ، به جامعه خود نگاه کنید ، چه کسانی در رسانه ها ، شخصیتشان نابود می شود ، کمی در مورد آنها بیشتر تحقیق کنید .

ولی نئو تسلیم نمی شود ، او درک می کند . مئو : به من یه تلفن بدید ، من حقوقم رو می دونم . به نظر شما حقوقی هم وجود دارد ، آیا چیزی به نام آزادی هم وجود دارد ، مسئله اینجاست ، آزادی و حقوق در ذهن شما چه معنایی دارد .
مامور : به من بگید ، تلفن چه فایده ای داره ، وقتی شما نتونید صحبت کنید ؟ ، وقتی که به راحتی شما خفه شده و هیچکس هم متوجه نخواهد شد . آری این قدرت این نظام دنیوی و طرز برخورد او با حقیقت جویان و آگاهان است ، آنها ساکت خواهند شد .
نئو دارد از ترس می میرد ، ولی یکدفعه از خواب می پرد ، یعنی فقط یک رویا بود .

بخش سوم : مواجه با واقعیت ، ترس تا حد مرگ

تا این قسمت ما بخش ابتدایی ماتریس را گذرانده ایم ، سعی می کنم از این به بعد کمی خلاصه تر به ماجرا بپردازم و قسمت هایی را رها کنم ، تحلیل این فیلم بسیار سخت است و من در حد توان و مفصل آن را بیان خواهم کرد .

همه چیز یک رویا بود ، ذهنیتی که خورانده شد . نئو به سوی مورفیس می رود ، او در راه متوجه می شود ، رویا حقیقت داشته .
به مرحله ای جدید از فیلم می رسیم ، هوای بارانی ، زمین داخل ساختمان شطرنجی است ، پلکان ها رو به بالا می روند و نئو به مورفیس می رود ، او آمده سفر است .

اینجا لازم است به نکته ای اشاره کنم ، آیا معنای زمین شطرنجی را می دانید ؟ معنای زمین شطرنجی برابر معنای علامت اسرائیل است ، تقاطع دو دنیا ، ارتباط با دنیای دیگر ، شیطان پرستان واقعی هنگام ارتباط برقرار کردن با خدایشان بر روی زمین شطرنجی می روند ، فیلم وکیل مدافعه شیطان را به یاد آورید ، در صحنه های آخر ، صحنه ای که شیطان با وکیل صحبت می کند ، او بر روی چه زمینی قرار دارد؟ . و بلاخره

مورفیس آگاه ساز است ، او پیام آور حقیقت است و فقط شما را آگاه می سازد ، شما همانند نئو کسانی هستید که باید برای واقعیت تلاش کنید و دنیا را از نابودی نجات دهید .

به تقدیر اعتقاد داری نئو ؟ – نه – چرا ؟ – چون نمی خوام فکر کنم زندگیم تحت اختیارم نیست ، آری هر انسانی باید چنین فکری داشته باشد ، هرکسی باید آزادی را حس کند و اینکه آینده در دستان اوست . به این دیالوگ ها دقت کنید
تو یه چیزی میدونی ، میدونی ولی نمی تونی توصیفش کنی ، اما حسش می کنی ، تمام عمرت حسش می کردی ، که یه جای کار این دنیا اشکال داره ، نمی دونی اون چیه ، ولی یه چیزی هست ، چیزی که به جونت افتاده و داره دیوونت می کنه ، همین احساس که تو رو پیش من کشونده ( به سمت فهمیدن حقیقت ) ، میدونی در مورد چی صحبت می کنم ؟ — جواب نئو ماتریکس بود ! جواب شما چیست ؟ چه چیزی را حس می کنید ؟ بازهم می گویم سریع به دنبال حکومت نروید ، بحث بزرگتر از اینهاست ، کمی فکر کنید . جذابیت ماتریکس برای من اینه که خصوصیاتش کاملا شبیه همون نظامی که من و خیلی های دیگه در موردش می دونن ، مورفیس کاملا اونو توضیح می ده ، با یک کلمه .

ماتریکس همه جا هست ، دور تا دور ما ، حتی الان در همین اتاق ،…… ، وقتی سرکار میری احساسش می کنی ، وقتی به کلیسا میری ، وقتی که مالیات هات رو پرداخت می کنی ، این دنیاییه که جلوی چشم هات کشیده شده ، تا نتونی حقیقت رو ببینی کدوم حقیقت ؟  – اینکه تو یه برده هستی – از نظر من دردناک ترین ، وحشتناک ترین جمله دنیای سینما ، دنیای واقعی و در واقع ، وحشتناک ترین واقعیت در دنیا ، بگذارید با چند سوال اینجا را فعلا کنار بگذاریم – آیا می دانید چقدر تحت کنترلید ؟ آیا می دانید عقاید چگونه به شما خورانده می شود ؟ آیا می دانید به چه کاری دعوت می شوید ؟ آیا می دانید چه آینده ای در انتظار شماست ؟ و آیا می دانید چه آینده ای را برای شما می خواهند ؟ جواب سوال آخر را می دهم ، به انیمیش معروف Fantasia سر بزنید ، نگاهی به  این انیمیش داشته باشید ! دوستان من این آینده ایست که برای شما می خواهند و قبول کردنش را به شما تحمیل می کنند ، مراقب همه چیز در اطرافتان باشید . اگر عمری باشد در مقاله ای در آینده کاملا به این بحث خواهم پرداخت .

یک زندان ، برای ذهنت ، بازهم ادامه می دهیم ، میتوان قسم بخورم با شنیدم این کلمات بدنم به لرزه در می آید ، کمی فکر کنید ، کمی تحقیق کنید . من نمی توانم برایتان درست توضیح دهم به دو دلیل ، اول اینکهمتاسفانه به هیچ کس نمیشه گفت که مارتیکس واقعا چیه ، باید با چشم های خودت ببینی و دوم ، من هم قرصی به سوی شما می گیرم ، تصمیم بگیرید ، اگر می خواهید حرف های من را حرف هایی بیهوده دانسته و به زندگی خود ادامه دهید قرص آبی را بردارید ولی اگر می خواهید واقعیت را ببینید این مطلب را ادامه دهید تا شاید جرقه ای باشد برای ادامه دادن این راه ، راه آگاه سازی ذهن ها .

نئو اولین واقعیت را می بیند ، کشتزارها ، کشتزارهای انسان ، یا بهتر بگویم ، کشتزارهای اندیشه ، جایی که اندیشه به وجود نمی آید ، کاشته می شود . شخصیت شناسی در فیلمی مانند ماتریس بسیار فوق العاده و در عین حال بسیار مشکل است ، بگذارید در آخر تحلیل به آن بپردازیم . چشم هام می سوزه ، چون تا حالا ازشون استفاده نکردی . اتفاقی که اگر به دنبال حقیقت بروید برایتان خواهد افتاد ، قلب و ذهنتان خواهد سوخت ، زیرا تا الان از آنها استفاده نکردید یا بهتر است بگویم ، نگذاشته اند که استفاده کنید . مورفیس به نئو می گوید : تو فکر می کنی که الان سال ۱۹۹۹ ، ولی در واقع ما در سال ۲۱۹۹ هستیم ، بازهم اشاره ای غیر مستقیم به واقعیتی دیگر ، نگاهی به سخنان آقای چارلین می اندازیم : ” شما یه چیزو میدونید ، اونا مردمی نمی خوان که آنقدر باهوش باشند تا پشت میز آشپزخانه بشینند و بفهمند که چه بد دارن نابود می شن توسط سیستمی که اونها رو به ۳۰ سال قبل پرت می کنه” ، بخشی از سخنرانی کتی اُ.برین در مورد پنهان کاری دولت و قانون امنیت ملی سال ۱۹۴۷ : “هرزمانی که دولت رازهایی داشته باشد که بتواند آنها را از ما مخفی نگه دارد ، آنها می توانند به وسیله آن رازها ما را بازی داده و کنترل کنند و اساسا آنها در زمینه تکنولوژی ، اطلاعات ، دانش و رازها ، ۲۵ سال جلوتر از ما هستند و از آنها علیه ما استفاده می کنند ” ، متوجه حرفم شدید ؟ در فیلم ، تکنولوژی ماتریکس را بوجود می آورد و مردم را تحت کنترل می گیرد ، در دنیا شما چگونه است ؟  – زمان زمان نمایش واقعیت است ، ماتریکس چیست ؟

بازهم به نکته جالب دیگری می رسیم ، نکته های جالب بسیار زیاد هستند ، مورفیس ماتریکس القا شده را توسط چه به نئو نشان می دهد ؟ تلویزیون !!!  بازهم دقت کنید !! القا و تلویزیون ، به علامت پشت تلویزیون دقت کنید ! چه میبینید ؟ هرمی برعکس ! دایره ای در وسط آن ! چه شکلی به دست می آید ! یک چشم ، فیلم ماتریکس قصد دارد چه چیزی را به شما برساند . آیا می دانید یک چشم نماد چه گروهی است ؟ آیا می دانید یک چشم نماد چه چیزیست ؟

در اول فیلم دیدیم ، با بلند پریدن مامور پلیس ( مردم عادی ، ناآگاه ) گفت : غیرممکنه ، به حرفهای مورفیس دقت کنید : چه چیزی واقعیه ؟ واقعی رو چطور تعریف می کنی ؟ … بنظرتان در چه دنیایی زندگی می کنید ؟ جوابتان را از مورفیس بشنوید : تو توی یک دنیای خیالی زندگی می کردی ( یا می کنی ) نئو . نئو واقعیت را می بیند ، واقعیت چه گونه است ؟ دوست عزیز ، دوستی که شاید محو موزیک های فوق العاده مدونا باشی ، دوستی که شاید محو بازی کامپیوتری و زیبای وارکرافت باشی ، دوستی که شاید محو ماشین بی ان وو باشی و زیبایی دنیایت را همین چیزها محدود کرده باشند ، آیا جهان واقعی اطرافت را دیده ای ؟ باورتان شاید نشود ، ولی روزها پس از فهمیدن واقعیت خواب به چشمانم نیامد ، نمی توانستم آنرا باور کنم ، اینطور بود که رفتار نئو پس از فهمیدن واقعیت برایم کاملا قابل درک شد ، وقتی که بفهمید که همه چیز دروغ است و در حال زندگی در تاریک دوران زندگی بشریت هستید چگونه می توانید آرام بمانید ،  دنیای ما  ظاهرا سالم است ( ماتریکس ) ، ولی در فکر بشریت ، دست های پنهان ، کاملا تاریک هستند ، ولی به خواست خدا ، همه چیز روشن خواهد شد .

ما نمی دونیم که اول ما حمله کردیم یا اونها ! ولی می دونیم خودمون آسمون رو سیاه کردیم ، خودمون بذر رسیدن به اینچنین موقعیتی رو کاشتیم با فروختن خودمان به تحمیلات دشمن ، دشمنی بزرگ ، دشمنی یک چشم !

در ماتریکس متوجه دلیل بودن ماتریکس می شویم ، نیاز به انرژی انسان ها ، مگرنه همه آنها کشته می شدند . دشمنی که از آن حرف می زنم به شما ، طرز فکر شما ، اعتقادات شما و در نهایت به انرژی شما نیاز دارد . بحث انرژی بسیار وسیع است و نمی توان اینجا در موردش بحث کرد پس فقط اشاره کردن به آن کافیست .

کشتزارهایی وجود داره نئو ، کشتزارهایی بی پایان ، جایی که انسان ها ( یا تفکراتشان ) دیگه به دنیا نمی آیند ، بلکه کاشته می شوند . من برای مدتها این رو باور نمی کردم ، تا وقتی که با چشم های خودم دیدمش.

روزهای اول ماتریکس مردی بود که بر ماتریکس کنترل کامل داشت ، او اولین گروه از ما رو آزاد کرد و یک چیز رو به ما یاد داد : تا وقتی که ماتریکس وجود داره ، انسانها هرگز آزاد نخواهند بود ، اون مرد و اوراکل بازگشتش رو پیش بینی کرد ، و اینکه بازگشت او با نابودی ماتریکس و پایان جنگ همراه خواهد شد و آزادی برای انسانها . یاد چه داستانی می افتید ؟ چه داستان حقیقی ای ؟ – سخنان مورفیس آن هم در فیلمی مانند ماتریکس قصدی بر تکرار واقعیتی فراموش شده است و واقعیتی بیان نشده ! دو خواسته ، ۱- سریع به خود نگیرید ! که ماتریکس می خواهد بگوید منجی خواهد آمد و آن مسیح خواهد بود و … ، دیدگاه مشترکی در مورد حضرت مهدی و حضرت مسیح وجود دارد که بعدا ذکر خواهم کرد البته نه در این تحلیل ، – ۲- سریع هم به نئو به چشم مسیح یا منجی نگاه نکنید ، در آخر به آن حتما اشاره می کنم که دلیلم چیست ، سخنان این قسمت مورفیس را به پای همان یادآوری واقعیتی فراموش شده بگذارید و تصمیم گیری در مورد نقش نئو را بگذاریم برای آخر .

بخش چهارم : درک حقیقت ، درک خود

یادگیری های سریع نئو توسط نرم افزار این آرزو را در شما پدید می آورد که ای کاش برای من هم اینگونه بود ، بدون دردسر کنگ فو را یاد می گرفتم ، این قسمت قبل از هرگونه هدفی که برای توضیح اکشن های آینده فیلم دارد ، اصل دیگری را یادآوری می کند ، که وقتی متوجه حقیقت اطرافتان شوید قدرت مبارزه با آن را به سادگی پیدا خواهید کرد ، قدرت اندیشه و کنترل آن .
بخش آموزش به نیو ، فقط به گفته های اصلی مورفیس اشاره می کنم ، بعد از  ضربه خوردن نئو ، نئو به مورفیس می گوید : تو خیلی سریعی ، اینجا هم اثباتی بر حرف قبلی من ، قدرت اندیشه و کنترل آن ، مورفیس می گوید : فکر می کنی قدرت مندتر بودن و یا سریعتر بودن من به عضلاتم بستگی داره ؟ – دقت کنید مورفیس هم به کنترل ذهن اشاره می کند .

فکر نکن که هستی ، مطمئن باش که هستی

مورفیس : من سعی می کنم ذهنتو آزاد کنم ، اما فقط می تونم در رو بهت نشون بدم ، این تویی که باید از اون عبور کنی . باور به خود ، آزادسازی اندیشه خود ، من فقط می توانم با گفتن مسائلی راه را به شما نشان دهم ، دیگر با خودتان است که به راه ادامه دهید یا کنار بکشید ، و اگر خواستید آغاز کنید و این سفر را شروع کردید : همه اش رو دور کن نیو ، ترس ، تردید ، ناباوری ، ذهت رو آزاد کن .

دشمن ما کیست ؟ یک چشم نماد چیست ؟ یک سیستم ؟ ” ماتریکس یه سیستمه نئو ، و این سیستم دشمن ماست ” . شما بخشی از این دنیا هستید ، همه ما تحت تاثیرات سیستم القایی دشمن ( قبل گفته ام ، مطمئنا فکرتان به سوی بحث کوچک تهاجم فرهنگی ، من منظورم بیش از این حرفهاست ) هستیم و تا آگاه نشویم خواهیم بود ، و تا وقتی جز سیستم باشیم ، با آن هم جهتیم و ما هم دشمن به حساب می آییم ، اگر آگاه شدید و قصد آگاه کردن دیگران را دارید ” باید بفهمی که بیشتر اونها آمادگی جدا شدن از اون رو ندارن ، بعضی اونها به قدری ناامیدانه به این سیستم وابسته اند ( سیستم دنیوی ، سیستمی که به مادیگرایی دعوت می کند ، نظم نوین جهانی ) حاضرند برای اون بجنگند  ، پس آگاه کردن به این راحتی ها نخواهد بود جنگ ادامه خواهد داشت .

دختری با لباس قرمز از کنار نئو رد می شود ، نئو حواسش به او می رود ولی هنگامی که برمیگردد به او نگاه کند با چه مواجه می شود ، اسلحه ای به طرف سرش ، به طرف ذهنش . دختری با لباس قرمز شاید بتوان گفت بحثی روانشناسی است . به فیلم های هالیوودی که تا به حال دیده اید توجه کنید ، چقدر دختر با لباس قرمز می بینید ؟ آنها برای چه هستند ؟ برای جذب کردن ذهن شما یا بهتربگویم ! آلوده کردن ذهن شما . فیلم وکیل مدافع شیطان را به یاد دارید ؟ دختری که از طرف شیطان برای گول زدن وکیل با او بود چه لباسی بر تن داشت ؟ موهایش به چه رنگی بودن ؟ یا اول فیلم آنی هال ، دختری که جلوی دوربین بوسه ای را نثار شما می کند ؟ او لباسش به چه رنگ است ؟ ، ماتریکس واقعیاتی را به شما نشان می دهد که تا خود نخواهید ، نمی توانید ببینید ! . مورفیس : هرکسی که هنوز دوشاخش رو نکشیدیم عملا یه مامور به حساب می یاد . اگر آن واقعیتی که من سعی در گفتنش دارم رو پیدا کردید و با برخورد بد مواجه شدید ، توقعش رو داشته باشید اونها هنوز دوشاخشون توی پریزه و کامل جدا نشده ، اونها هنوز وابسته اند . ” اونها همه ، و در عین حال هیچکس هستند ” ، آن طبقه از جامعه که الان برای ما همان ماتریکس هستند کاملا ناشناخته اند ، می توانند کسانی باشند که اصلا توقعش را ندارید ، می توانند هرکسی باشند و در عین حال هیچکس .  تحلیل قسمت گفتگو نئو و سایفر رو در قسمت تحلیل شخصیت ها بهش می رسیم ، سع می کنم از اینجا به بعد خلاصه تر بحث رو جلو ببرم .

رفتن به سوی اوراکل ، رفتن به سوی پیشگو ، بوجود آمدن انگیزه یا نابود شدن آن ؟ . وقتی نئو در ماشین نشسته و در حال تماشای بیرون است ، او در حال تماشای چیزی است که تا حالا آن را واقعیت می دانسته ، واقعا سخت است . ماتریکس نمی تونه بگه تو کسی هستی ! در واقع دنیای اطراف شما اینگونه است ، اگر محدود به دنیای اطرافتان باشید و سطح آگاهی و اندیشه خودتون را بالا نبرید به هیچ وجه به شناختی از خود دست پیدا نخواهی کرد ، حالا چرا خودم را بشناسم ، به آن هم خواهیم رسید .
بنظر شما اوراکل پیشگو می تواند چه نقشی در دنیا امروز باشد ؟ بازهم و بازهم مورفیس جواب شما را خواهد داد ، او در جواب این سوال نئو که : “اون همه چیزو میدونه ؟ ” میگه : ” از دید درست و غلط بهش نگاه نکن ، اون برای ما یه راهنمائه ” ، کمی فکر کنید ، در زندگی شما چه چیز راهنمای شما به واقعیت است ، خوشبختانه ما ایرانیان و دیگر مسلمانان آن را خوب می شناسیم ، چیزی که از اول با ما بوده ، قرآن ،  از دید درست و غلط بهش نگاه نکن ، اون برای ما یه راهنمائه ، راهنمایی که ما رو برای رسیدن به آینده کمک می کنه و در واقع چه زیبا واقعیات در قرآن به چشم می خوره ، شماره آهن در جدول تناوبی و این ها را رها کنید ، به ۳۰ آیه اول سوره بقره نگاهی بیاندازید ، با چه آیاتی رو به رو می شوید ، خداوند کافر و دشمن مسلمان را چه کسانی می داند ! . دقت کنید وقتی نئو دستش به دستگیره در می خورد ، وقتی راهنما ، قرآن را انتخاب کرده ، در سریعا باز می شود ، قرآن کلام خداست ، راهنمایی از طرف مخلوق بزرگ این جهان ، در درس های دینی ما همیشه این مسئله گفته می شود : خداوند فقط منتظر حرکت کوچکی از بندگان خود در راه دستیابی به معرفت و تقوای واقعی است ، وقتی شما اولین قدم را بگذارید در بقیه قدم ها او همیشه یار و یاور شما خواهد بود . حال متوجه شدید ، وقتی نئو قبول می کند ، در سریعا به روی او باز می شود ، اوراکل منتظر بوده تا نئو او را بپذیرد . ” سعی نکن قاشق رو خم کنی ، غیرممکنه ، در عوض ، سعی کن حقیقتو بفهمی “بچه های در خانه اوراکل قدرت های فوقالعاده ای دارند ، زیرا حقیقت را می دانند و به راحتی می توانند دنیای اطراف خودشان را کنترل کنند مبارزه بدون درک حقیقت و رسیدن به آن میسر نیست  ، وقتی شما حقیقت را بفهمید به منزله پیروزی در مقابل دشمن خواهد بود . لباس بچه ای هم که این حرف را به نئو می زند جالب است ، او لباس رهبران دینی را بر تن دارد ، نوعی توجه به دین ، و اینکه دین واقعی می تواند شما را به واقعیت برساند .

بالای در ، ” خودت را بشناس ” ، چشمان خود را ببندید و این جمله را با خود تکرار کنید ، باید به آن برسیم تا بتوانیم واقعیت را ببینیم . وقتی اوراکل به نئو می گوید که تو برگزیده نیستی سوالی بوجود می آید  ، اگر اوراکل نماد قرآن است ، پس یعنی قرآن اشتباه می کند ؟  نه اینطور نیست ، اوراکل به نئو جواب منفی می دهد زیرا هنوز باور را در او نمی بیند ، برای همین در اول به متن ” خودت را بشناس ” اشاره می کند ، تا وقتی نئو خود باور ندارد ، اوراکل هم به او دل خوشی نمی دهد ، او خود باید به این باور برسد که چه مخلوق برگزیده ایست .

ماوس در حال تماشای عکس دختر قرمزپوش است ، حالا تاثیر دختران قرمز پوش را متوجه می شوید ، آنها از یاد شما به این راحتی نخواهند رفت و شما را درگیر خود خواهند کرد البته اگر حقیقت را نتوانید ببنید و عقایدتان از بین رفته باشد .  آنها میخواهند به دنیای واقعی بازگردند ، بازهم زمین شطرنجی ! وقت مقابله با واقعیت ، آگاهان یا بهتر بگویم حقیقت از میان خواهد رفت ، چه بچه باشد چه بزرگ ! تا حالا به ترور بزرگان خود دقت کرده اید ؟ چه در چندساله اخیر ، چه زمان قبل از انقلاب و چه زمان های قبل تر از آن ، مثال دینی آن ، امامان ما ، برای چه به شهادت رسیدند ، زیرا سعی در گفتن حقیقت به مردم داشتند ، آنها جلوی راه مادیگرایان بودند .

جامعه ممتاز به مقابله با جامعه آگاه آمده ، جامعه آگاه سه دلیل مجبور به فرار و دادن قربانی است ، ۱- داشتن افراد بی ایمان داخلی ، ۲ – ایمان کامل نداشتن ، ۳ – اینکه نیاز است باشند تا حقیقت آشکار شود . سایفر به خاطر لذت بردن از زندگی ، حاضر است با حقیقت کثیف زندگی کند ، و به آن فکر هم نکند و در آخر ، کسی هم مزاحمش نشود ، او جز گروه ممتاز نیست ولی دوست دارد دوشاخش وصل باشد و به جای اینکه جز صالحان و کسانی باشد که واقعیت را می بینند ، برای آن مبارزه می کنند و زجر می کشند ، در راحتی زندگیش را بکند و از مادیات لذت ببرد . شما چطور ؟ می خواهید به خاطر لذت بردن از زندگی آینده خودتان و همگان را رها کنید و به آن لطمه بزنید ؟ انتخاب با خودتان است . ولی این را بدانید ، در نهایت اهل حق پیروزند . شاید قربانی هایی داده شود ولی سیستم کثیف که درفیلم ماتریکس نامیده می شود ، بالاخره شکست خواهد خورد . نئو زنده می ماند .
اسمیت : “میلیاردها انسان اون بیرون دارن زندگی می کنند ، چقدر بی توجه” ، نظرتان چیست ؟ به بقیه اش توجه کنید : گفتم تمدن شما ، چون بعد از اون ، وقتی ما بجای شما شروع به فکر کردن کردیم ، در واقع شد : تمدن ما ” ( یا بهتر بگم، نظم نوین جهانی ) و همه چیز از همینجا شروع میشه ” ، نظرتون در مورد قراول ها چیه ؟ اونا ها رو چه کسانی می دونید ؟ تروریست ؟!!!
به گفته های زیر توجه کنید ، منبع رو ذکر نمی کنم، شاید برای بعضی ها آشنا باشد  ، فقط به گفته ها توجه کنید :

” شما مردم به من گوش می دید ، چون کمتر از سه درصد از شما کتاب می خوانند ، چون کمتر از ۱۵ درصد از شما روزنامه می خوانند ، چون تنها حقیقتی که می دانید آن است که از طریق تلویزیون فهمیده اید ، همین الان ، یک نسل کامل وجود دارد که چیزی در مورد آنچه از این تلویزیون بیرون نمی آید نمی دانند ، … این تلویزیون ترسناک ترین و ملعون ترین نیرو در سراسر این جهان بی خدا ( بی اعتقاد به خدا ) است ، وای بر ما اگر در دستان مردم نادرست بیافتیم … اگر به دنبال حقیقت هستید بروید به دنبال خدا ، بروید سراغ معلمان روحانی ، بروید سراغ خودتان چون آنجا تنها جایی است که می توانید حقیقت واقعی را بیابید …”

بخش پنجم : رسیدن به ایمان ، رسیدن به عشق و اعتقاد ، پیروزی

نئو ایمان می آورد ، او به هدفش ایمان می آورد ، ایمان او کامل نیست ولی شروعی است که پایانی بزرگ دارد ، او می فهمد که بی ایمانی ، ترس بود که دفعه قبل باعث شکستشان شد ، با اینکه ترینیتی هنوز ایمان کاملی ندارد و می ترسد ولی نئو به ایمانش اعتماد دارد . اسمیت میخواهد از ماتریکس ، از نظامی که برای آن تلاش می کند خارج شود ، ولی دلیل آن پیوستن به حقیقت جویان نیست ، طلب قدرت است که هیچ گاه تمام نخواهد شد و اسمیت گرفتار آن گشته . اسمیت محدود به سیستم ماتریکس است و نمی تواند از آن پیشی بگیرد ، او خود جز سیستم و وابسته به آن است ، مورفیس به این نکته اشاره کرده بود ، دشمنان شما محدود به همین نظام مادی هستند ولی شما با ایمانتان ، با اعتقادتان می توانید به باوری برسید ، به قدرتی برسید که آنها در فکرشان هم نمی گنجد ، آنها محدودند ، به همین دنیا .

صحنه های فوق العاده فیلم شروع می شود ، سربازانی با امکانات کامل به طرف نئو و ترینیتی می آیند ، دقت کنید وقتی به حقیقت برسید ، وقتی به ایمان برسید ، اسلحه ها و امکاناتی که در این دنیا هستند دیگر نمی توانند جلوی شما و عقایدتان را بگیرند ، شما پیروز خواهی بود . ایمان ترس را از بین می برد و نئویی که جرات هیچ کاری را نداشت ، بدون هیچ هراسی در مبارزه شرکت می کند و در آخر هم پیروز می شود . او هنوز به خود ایمان کافی ندارد ولی در حال رسیدن به آن است ، ” بین شناختن راه و قدم گذاشتن در اون راه ، فرق زیادی هست .” ، پس سریع در مورد خود قضاوت نکنید .

نئو تنهاست ، دشمن در مقابل اوست ، او فرار را انتخاب نمی کند ، چرا ؟ “اون داره ایمان میاره ” ، بلی مقاومت او ، ایمان را در او بوجود می آورد ، باور را بوجود می آورد ، اعتقاد به خود  را بوجود می آورد ” اسم من نئوست ”  .

صحنه های گریز در شهر ، اعتماد نکردن به هیچ کس ، از کجا می توانید دشمن خود را پیدا کنید ، وقتی شما خود را مقابل آنها قرار دهید آن ها ناخواسته خود را نشان خواهند داد ، وقتی نشان دهید که آگاه شدید و میخواهید جلوی دشمن بایستید ، دشمن برای مقابله کردن با شما دیگر نمی تواند به راه های غیر مستقیم روی آورد ، او خود را نشان می دهد .

نئو به مرحله ای دیگر نیاز دارد تا ایمانش کامل شود ، عشق ، البته نه عشق دنیوی ( درست است که در فیلم به آن اشاره می شود ، ولی مطمئنا هدف بیش از این بوده ) ، عشق که در رگ های شما خون به به جنب و جوش می اندازد ، هدف را برایتان راحت می کند و ایمان دیگر حرفی برای گفتن نخواهد داشت ، وقتی عشق ظاهر شود ، یقین بوجود می آید ، اوج ایمان ، اوج آگاهی ، پیروزی . تیرها بر انسان آگاه و با یقین دیگر معنا و مفهومی ندارند ، او حقیقت را می بیند و دیگر به این جهان مادی محدود نیست ، و دشمنان یا طبقه ممتاز با سرور خود در برابر او زانو خواهند زد ، سروری که در آغاز خلقت بر انسان ، عظمت خلقت خداوندی زانو نزد !

تحلیلی بر شخصیت ها


نئو : من نئو را نماد همه انسان ها می دانم نه نماد منجی ، منجی در این دنیا به تکامل نمی رسد ، او کامل است و از طرف خداوند فرستاده شده  و به خواست خدا گروه کافران و سرورشان را نابود خواهد کرد ، دوران دوران ناآگاهی است ، فیلم ماتریکس دنیا خودمان را به شیوه خودش نمایش می دهد ، او غیر مستقیم سعی در بیان واقعیتی بزرگ را دارد ، بدانید واقعیت هیچگاه مستقیم به شما گفته نمی شود ، واقعیت مسئله کاملا غیرمستقیمی است که خودتان باید آنرا کشف کنید . نئو در کل فیلم تکامل میابد و در آخر به مرحله ایمان و یقین رسیده و به مقابله با دشمن می رود ، این تکامل یک انسان است نه منجی .

مورفیس : تعریف مورفیس سخت است ، من مورفیس را پیام رسان معرفی کردم ، آری او وظیفه آگاه کردن و نشان دادن در را دارد ، پس مطمئنا پیام آور است ، پیامبران ما هم همین طور بودند ، آنها حقیقت را برای پیروانشان ، مردمشان روشن می کردند و انتخاب را به خودشان واگذار می کردند ، البته آن ها را در راه هم تنها نمی گذاشتند .

ترینیتی : ترینیتی وظیفه سنگینی بر دوش دارد ، او به آینده ایمان قلبی ندارد ولی بازهم برای آن تلاش می کند ، از حقیقت فرار نکرده و برای آن تا پای جان می جنگد ، او باید در درون خود با خیلی چیزها کنار بیاید ، مطمئنا ترینیتی نماد خیلی ها همچون کسانی مانند من خواهند بود .

سایفر : سایفر وابستگان به سیستم ، وابستگان به نظام هستند که به خاطر غرق بودن در آرزوی های دنیوی علاقه ای به جنگ و درگیری ندارند و آنقدر دنیا برایشان مهم است که حاضرن واقعیت را نیز برای اینکه خدایی نکرده مزاحمشان نباشد فراموش کنند .

سخن پایانی

مطمئن دراین تحلیل به خیلی از موارد شاید مهمتر اشاره ای نشد و دیدگاه دیگر نیز بیان نشد ، البته دلیلش سنگین نشدن بیش از حد متن بود ، ولی خودتان شاهدید که با خلاصه کردن و گذشتن از خیلی مطالب بازهم متن طولانی شد ، در هر صورت عذر من را بپذیرید اگر نتوانستم کامل به این فیلم بپردازم . فیلم ماتریکس یکی از تاثیرگذارترین فیلم های دنیاست ، شاید فیلمی شما را به خوبی دعوت کند ، شاید فیلمی شما را به اعتقاد به خداوند دعوت کند ، شاید فیلمی شما را به مبارزه با بدی دعوت کند ولی فیلم ماتریکس شما را به ابعاد بزرگتری دعوت می کند و آنرا برایتان توضیح می دهد ، رسیدن به حقیقت ، اعتقاد ، یقین و در نهایت پیروزی ، از تحلیل ماتریکس ۱ و ۲ گذشتم به دو دلیل ، ۱ – متن دوباره بسیار طولانی می شد . ۲ – خیلی ها اعتقاد دارند ماتریکس ۱ بر ۲ و ۳ آن برتری دارد ، هرکسی دلیل خود را دارد ، من از نظر داستانی و پرداختن به آن هر سه سری را قوی می دانم  ،سه سری کامل کننده هم هستند و برای من تفاوتی ندارند ولی از دید دیگر ، فیلم ۱ را قوی تر نسبت به ۲ فیلم دیگر می دانم ، زیرا ماتریکس ۱ فیلمی است که دعوت کرده  و دنیا اطرافمان را بررسی می کند ولی قسمت های بعدی آن بنظر من از بعد داستانی جدا نمی شوند ، شاید آن ها هم الگوهایی را به نمایش بگذارند ولی به اندازه ماتریکس ۱ در آن قوی نیستند . در نهایت دیدن سه سری ماتریکس را به همه پیشنهاد می کنم ، چون مطمئنا بی تاثیر در انتخاب هایتان نخواهد بود .

پوریا صادقی

اختصاصی نقد فارسی

—-

[nextpage title=” نگاهی به فیلم ماتریکس: موفق، اما. . . “]

۴- نگاهی به فیلم ماتریکس: موفق، اما. . .

نویسنده: قادر رشید زاده

یک آغاز هیجان‏انگیز، نبردی تمام‏عیار، آتش‏بازی مهلک‏ و جانگداز که در بیشتر سکانسها شعله‏های آتش زمین و زمان‏ را فرامی‏گیرد. فیلمی نو با ایده‏ای تازه و سرشار از ترفندهای‏ سینمایی. برادران واچووسکی توانسته‏اند از حرکات سریع و هیجان‏آور در فیلم خود به خوبی استفاده کنند. طراحی و ساخت دکورهای پرهزینه متن داستان نه‏تنها اثری گیرا و تماشاگرپسند به وجود آورده، بلکه دستمایه یک اثر کاملا روانکاوانه نیز شده است. فیلمی شیک و مدرن که به مدت‏ دو ساعت انسان را کاملا سرگرم می‏کند.

«ماتریکس»درباره جوان نابغه‏ای است به نام(کیانو ریوز) که مورد توجه دو گروه قرار می‏گیرد و در این بین ترینیتی‏ (کری آن موس)او را از دست گروه بدها نجات داده و به‏ طرف گروه خود می‏کشاند. حرکت جوان از ابتدا تا انتها حالت‏ یک نوع دگرگونی و دگردیسی دارد. که هم ازنظر جسمی‏ تغییر می‏کند و هم ازنظر روحی به مرتبه بالاتری می‏رسد، به مرحله‏ای که می‏توان از آن به ابرانسان تعبیر کرد. به رغم‏ وجود مسئله انسان برتر از ابعاد مافوق بشری از ابتدای تاریخ‏ تا به امروز، موضوع تباه شدن نیز برای بسیاری از اسطوره‏ها مطرح بوده است. آشیل، زیگفرید، اسفندیار و. . . باوجود رویین‏ تن بودن، در نقطه‏ای از بدن خود انسان تشابه داشتند:قوزک‏ پای آشیل، چشمان‏ اسفندیار و پشت شانه‏ راست زیگفرید به اندازه‏ وسعت یک برگ.

http://www.naghdefarsi.com/images/stories/rooz/naghd/250/4-Pulp-Fiction/2/20-The-Matrix/20-The-Matrix/1-The-Matrix.jpgاگر سینما توانسته‏ «سوپرمن»های واهی و بی‏ریشه خلق کند، در عوض«ماتریکس»هم‏ هست که اصلا با آن‏ گونه‏های دیگر قابل‏ مقایسه نیست. شخصیت‏ فیلم برخلاف عقیده‏ گروهی که آن را مشابه‏ جیمز باند دانسته‏اند، سیر و سلوک سختی را برای‏ رسیدن به مرتبه بالا طی‏ می‏کند. سکانس تبدیل‏ شدن نیو را به موجودی‏ برتر می‏توان به شکل‏ آگاهانه، آرزوی انسان برای‏ رسیدن به عمق وجود خود دانست. او درنتیجه عبور از مراحل بسیار زجرآور به‏ مرحله‏ای می‏رسد که باید برای نجات جهانی که در آن زندگی می‏کند، بکوشد. پیشرفت جسمی‏ (تصویرتصویر) نیو ازنظر مقاومت، تبدیل به پرورش تفکر و اندیشه شده و در قالب روح او مطرح می‏شود. این موجود برتر با جسمی‏ آزمایشگاهی، در عالم دیگر روحی است که پرواز می‏کند، می‏بیند، درک می‏کند و تبدیل به شیئی برتر می‏شود. حرکات‏ بازیگران و ترکیب آنها با ترفندهای سینمایی جذابیتی دو چندان به فیلم بخشیده است. از همان ابتدا حرکات ترینیتی‏ درمیان تاریکی نسبی همراه با نورهای ضعیف، تماشاگر را آماده تماشای فیلمی قدرتمند در گونه حادثه‏ای می‏کند. آنچه‏ فیلم را تبدیل به یک اثر جذاب سینمایی می‏کند، ترکیب‏ نماها با یکدیگر و تدوین خوب آن است که توانسته به فیلم‏ ریتم درست و منطقی بدهد. حرکت دوربین روی چهره‏ها و تغییرات حاصل، شکل اضطراب و دلهره را نمایان می‏سازد. تمام عوامل فیلم در خدمت«ماتریکس»هستند. فیلم سه‏ مشخصه اصلی دارد:اول؛اثری تکنیکی که آمیخته‏ای از هنر و صنعت سینماست، دوم با استفاده از نوعی عرفان به‏ عنوان لایه پنهانی و حرکت‏دهنده انسان به سوی آگاهی و سوم؛معرفی عشق به عنوان جریان پنهانی ضمیر آدمی. این‏ عشق آنچنان لایه پنهانی دارد که تا لحظه مرگ نیو ظاهر نمی‏شود و با پدیدار شدن ناگهانی، بر بالای نعش جسم را زنده می‏کند. با تمام این مسایل آنچه باعث می‏شود فیلم‏ تبدیل به یک اثر متوسط شود و آن را به محصولی‏ پایین‏تر از حد انتظار تنزل‏ دهد، رابطه‏های عاطفی و سیر و سلوکی است که در سایه دستگاههای ماشینی‏ و رایانه به وجود می‏آید. مشکل دیگری که در کل‏ فیلم مشاهده می‏شود نبودن یک فیلمنامه سر راست و روشن و به وجود آمدن قصه‏ای چنین بغرنج‏ و پیچیده است. متأسفانه‏ کارگردان بیشتر به فضای‏ صحنه‏های زد و خورد توجه کرده است تا نسبت‏ به فیلمهای دیگری که‏ قبلا در این‏گونه ساخته‏ شده‏اند بهتر جلوه کند. همه شخصیتهای‏ «ماتریکس»انسانهای‏ برترند. در قسمت اول که‏ سیر و سلوک ادامه دارد، نیو از مرز انسان بودن به‏ سرحد موجود روحانی‏ می‏رسد. در پایان با زنده‏ شدن نیو، ماتریکسی متولد می‏شود و در انتها به عشق می‏رسد.

در قسمت دوم فیلم که دنباله«ماتریکس»به حساب‏ می‏آید، می‏توان نیوی پخته شده در ترکیبات متفاوت، آزمایشها، نبردهای تن به تن و گروهی را شناسایی و لمس کرد. تجربه‏های تازه اکنون تبدیل به ابرانسان شده است. نیو همراه با ترینیتی و مورفیوس از مرگ گذشته و به نوعی‏ زندگی رسیده‏اند تا جسم آنچه را روح با آن برخورد دارد حس‏ کند. درواقع رابطه روح و جسم برقرار می‏شود. البته آنها هنوز به نقطه پایان نرسیده‏اند و هرجا دچار مشکل می‏شوند به اورکل پناه می‏برند. این مسأله در هردو قسمت وجود دارد. به همین دلیل است که نیو در این موقعیتها به پرس‏ و جو می‏پردازد و به ترینیتی می‏گوید:«زندگی من چگونه‏ است؟»و ترینیتی به او می‏فهماند که پاسخ این پرسش را ماتریکس هم نمی‏داند و آنها باید به دنبال اورکل بروند(سیر تحول انسان از مرحله‏ای به مرحله دیگر). با اینکه سکانس‏ منزل اورکل به خوبی پی‏ریزی شده، اما متأسفانه با دادن‏ کیک به نیو تنزل می‏کند. تکرار آن به شکلی دیگر در«ماتریکس ۲»نیز سطحی است(دادن‏ شکلات). فیلمساز و نویسنده می‏توانستند به‏ جای آنها از آب حیات‏ استفاده کنند که جاودانگی‏ بخش است. گفتگوی‏ اورکل با نیو در قسمت دوم‏ «ماتریکس»به مراتب‏ قوی‏تر و جذاب‏تر جلوه‏ می‏کند.

فضاسازی این‏ سکانس و وجود کبوترهایی به عنوان سنبل‏ آزادی و پرواز، بسیار بجا و مناسب طرح‏ریزی شده‏ است. اکنون نیو به آن سیر و تکامل رسیده و در «ماتریکس ۲»او را به‏ عنوان یک انسان برتر می‏بینیم. سرعت انتقال‏ حرکات، مخصوصا در سکانس خیابان همراه با جلوه‏های ویژه رایانه‏ای‏ توانایی کارگردان و صحنه‏پرداز را در درجه‏ای‏ (تصویرتصویر) عالی به اثبات می‏رساند. در فصل پایانی قسمت دوم که این‏ بار ترینیتی می‏میرد، صدای عشق نیو او را بیدار می‏کند(یک‏ نوع وابستگی علت و معلولی). بدین ترتیب«ماتریکس»با تطابق این دو گونه در دو قسمت خود به فضای عشق انسان‏ پای‏بند می‏ماند. با اینکه فیلم تحقیق و کندوکاوی در زمینه‏ آگاهی، سیر و سلوک، عرفان و شناخت چیزی است که به‏ تعبیر هایدگر برای هم تاریخ شدن انسانها در یک جامعه‏ معنوی به کار می‏رود، طبق این فلسفه تقدیر نیو، ترینیتی و عشق رقم زده شده است. این جامعه انسانی چه به تعبیر فیلم آخرین شهر بشر باشد و چه بشر که در مجموع یک‏ جامعه معنوی، به دنبال کشف مجهول است.

سخن آخر اینکه«ماتریکس»با کمک گرفتن از جلوه‏های‏ ویژه، دکورهای مناسب، بازی بازیگران و کارگردانی درخور توجه تبدیل به اثری نو و بدیع شده، اما به خاطر نبودن یک‏ سیستم صحیح و منظم در فیلمنامه و پیچیدگی در داستان‏ به اصل فیلم لطمه وارد آمده است و همینطور بار معنایی‏ فیلم حرکت و دگرگونی‏ انسان و تبدیل موجود معمولی به انسان برتر با گذشتن از رنج و مشقات‏ بی‏پایان است، اما متأسفانه‏ برای رسیدن به این مرحله‏ بیشتر از روال مکانیکی و ماشینی استفاده شده‏ است.

در انتهای هردو قسمت عشق تنها شمایل‏ و نمود نجات‏دهنده‏ معرفی می‏شود، اما با نگاهی سطحی می‏توان‏ دریافت که این مسأله به‏ طور واضح و روشن مد نظر کارگردان قرار نگرفته‏ و مخاطب صرفا لایه‏ سطحی آن را می‏بیند. از آنجا که مسأله‏ سیر و سلوک انسانی از دیرباز در فرهنگ مشرق‏ زمین مطرح شده است، یک اثر غربی بدون‏ آشنایی کامل با کل این‏ فلسفه نمی‏تواند چنان‏که‏ باید و شاید موفق جلوه‏ کند.

نویسنده: قادر رشید زاده

منبع: مجله نقد سینما » شماره ۴۰

سایت نورمگز